Serada domates sulama: ne zaman, ne kadar su verilmeli?

Sulama neden bu kadar önemli?

Su, bitkinin gelişmesi ve besinlerin taşınması için gereklidir. Bununla birlikte kökün hava alabilmesi de gerekir. Bu nedenle sulamanın amacı toprağı sürekli sırılsıklam tutmak değildir. Bitkinin su ihtiyacını karşılarken kök ortamında uygun su-hava dengesini korumaktır. Akdeniz seralarında sulama, ortam ve drenajın birlikte yönetilmesi FAO rehberinin temel konularındandır.

Sulama hatasını yalnız bitki iyice solduğunda fark etmek geç kalmaya yol açabilir. Bir sıra diğerlerinden farklı görünüyorsa ilk sorunuz “Bu bitkilere aynı su ulaşıyor mu?” olsun.

Domates kaç günde bir sulanır?

Takvim tek başına yeterli değildir. Genç bitki ile yüksek meyve yükü taşıyan bitkinin durumu aynı değildir. Kumlu ve ağır bünyeli toprakların su tutması farklıdır. Bulutlu ve serin gün ile sıcak, güneşli gün aynı değerlendirilmez. Alata'nın örtüaltı domates broşürü de sulama miktarı ve aralığını bitki, toprak ve sistemle ilişkilendirir.

Uygulanabilir karar sırası şöyledir:

1. Kök bölgesinin nemini, serayı temsil eden birden fazla noktada kontrol edin.
2. Önceki sulamada ne kadar su verildiğini ve sonrasında ne gözlendiğini okuyun.
3. Bugünkü hava, bitkinin büyüklüğü ve meyve yükünü değerlendirin.
4. Damlatıcılarda akış, filtre ve basınç sorunu bulunmadığını kontrol edin.
5. Sulama sonrasında aynı noktalarda yeniden gözlem yapın; bir sonraki kararı sonuca göre değerlendirin.

Bu sıra bir kontrol yöntemidir; belirli nem eşiği veya sulama reçetesi değildir. Nem sensörü ya da tensiyometre kullanılıyorsa cihazın kurulum yeri ve karar eşikleri toprak/ortam için uzmanla belirlenmelidir. Tensiyometre, toprağın suyu tutma gerilimini ölçen araçtır; gösterdiği sayı doğrudan “litre ihtiyacı” değildir.

Kaç dakika sulama, kaç litre su demektir?

Verilen su (litre) = çalışan damlatıcı sayısı × gerçek debi (litre/saat) × süre (saat).

Temsili örnek: 1.000 damlatıcının her biri gerçekten saatte 2 litre veriyorsa, 30 dakikada toplam 1.000 litre su uygulanır. Çünkü 30 dakika, 0,5 saattir: 1.000 × 2 × 0,5 = 1.000 litre.

Bu hesap bitkinin 1.000 litreye ihtiyaç duyduğunu söylemez; sistemin teorik olarak verdiği miktarı açıklar. Gerçek akış ölçülmelidir. Damlatıcı sayısı bitki sayısına her zaman eşit değildir. Sızıntı, tıkanma veya basınç farkı varsa katalog debisiyle yapılan hesap yanıltabilir. Damlatıcı özelliklerinin ve akışın önemi Penn State damla sulama açıklamasında ele alınır.

Damlatıcıların eşit su verdiği nasıl kontrol edilir?

Pratik ön kontrol için hat başı, ortası ve sonundan, farklı hatları da temsil eden damlatıcılar seçin. Sistem normal çalışma basıncındayken eşit süre boyunca temiz ölçü kaplarında su toplayın. Konum, süre ve hacmi yazın. Bu ön kontrol, profesyonel sulama eş dağılımı ölçümünün yerine geçmez; belirgin farkların bulunmasına yardım eder.

Örnek: 10 dakikada 300 mililitre toplanmışsa saatlik karşılık 1,8 litredir: 0,300 × 6. Başka bir damlatıcıda aynı sürede 150 mililitre varsa karşılık 0,9 litredir. İkisinin farkını bütün seranın süresini artırarak kapatmaya çalışmak, iyi çalışan bölümde gereğinden fazla suya yol açabilir. Önce farkın nedeni araştırılmalıdır.

Filtre tipi ve bakım düzeni su kaynağı ile sistemin teknik gereklerine bağlıdır. Üretici talimatına göre filtre ve basınç farklarını kontrol edin. Hat temizliğinde gelişigüzel asit veya dezenfektan kullanmayın; su analizi, malzeme uyumu ve yetkin teknik uygulama gerekir.

pH ve EC neyi anlatır?

pH, suyun asitlik-bazlık göstergesidir. EC, elektriksel iletkenliktir; çözünmüş tuz yükü hakkında bilgi verir. EC ölçümü, suda hangi besinin ne kadar bulunduğunu tek başına göstermez. Aynı EC, farklı iyon bileşimlerinden kaynaklanabilir.

Alkalinite, suyun asitle değişime karşı tamponlama kapasitesiyle ilişkilidir. Yüksek pH ile yüksek alkalinite aynı şey değildir. Bu nedenle yalnız pH cihazındaki sayıya bakıp asit miktarı belirlenmez. Su analizinde sodyum, klorür, bikarbonat ve diğer önemli bileşenlerin değerlendirilmesi gerekir. Penn State su kalitesi araç kutusu pH, alkalinite ve sertlik farkını açıklar.

Ölçüm kaydına birimi yazın. EC için 1 mS/cm ile 1 dS/m aynı sayısal değerdir; 1.000 µS/cm ise 1 mS/cm'dir. Cihazların kalibrasyonunu, yani bilinen çözeltiyle doğruluk kontrolünü üretici talimatına göre yapın. Toprak analizi EC'siyle su EC'sini, ölçüm yöntemi farklıyken doğrudan eşik karşılaştırmasına sokmayın.

Topraklı ve topraksız üretim neden farklı?

Topraklı üretimde toprağın bünyesi, kök derinliği ve su tutma özellikleri önemlidir. Topraksız üretimde kökler kokopit veya benzeri sınırlı hacimde bir ortamda olabilir; uygulanan besin çözeltisi ve ortamdan çıkan drenaj daha yakından izlenir. Drenaj, kök ortamından dışarı çıkan sudur.

Verilen ve çıkan hacimler biliniyorsa drenaj oranı hesaplanabilir: aynı ölçüm döneminde çıkan hacim / verilen hacim × 100. Örneğin 100 litre verilip 20 litre toplanmışsa oran %20'dir. Bu bir hedef önerisi değildir. Ölçüm kapsamı aynı olmalı, önceki sulamadan gecikerek gelen su hesaba katılmalıdır. İhtiyaç duyulan oran sisteme, suya ve üretim koşullarına göre belirlenir.

Tuzluluk sorunu görüldüğünde “bol su ver geçsin” yaklaşımı yeterli değildir. Drenajın çalışması, suyun kalitesi, kök durumu ve çıkan suyun yönetimi birlikte ele alınmalıdır. Topraksız üretimin ayrıntılı günlük programı bu yazının kapsamı dışındadır.

Sık sorulan sorular

Sabah mı akşam mı sulamalıyım? Tek saat kuralı yoktur. Işık, kök nemi, sistem ve gece koşulları birlikte değerlendirilir. Programın ertesi sabah kök ortamını nasıl bıraktığını izleyin; özellikle topraksız sistemlere topraklı üretimin saatlerini doğrudan taşımayın.

Bitki solduysa hemen suyu artırayım mı? Önce kök bölgesi ve akış kontrol edilmelidir. Nemli ortamda da kök sorunu veya başka nedenlerle solma görülebilir. Yalnız yaprağa bakarak su artırmak nedenin anlaşılmasını zorlaştırır.

Bir bölüm kötü, diğerleri iyiyse? Vana, basınç, hat ve damlatıcı farklarını kontrol edin; sonra o bölümün toprak ve kök koşullarını değerlendirin.

Pompa durursa? Arıza başlangıcını ve etkilenen bölümleri kaydedin, sorumlu teknik kişiye haber verin. Sistem çalışınca basıncı, dağılımı ve bitkileri kontrol edin. Önceden belirlenmiş kesinti planı olmadan otomatik olarak uzun bir telafi sulaması yapmayın.

Tutulacak kısa kayıt

Tarih/saat; sera ve vana; süre; sayaç varsa başlangıç-bitiş değeri; verilen hacim; kök nemi gözlemi; hava; varsa giriş/drenaj EC ve pH; tıkanma; yapılan değişiklik; sonraki gözlem. Ölçülmeyen miktarı ölçülmüş gibi yazmayın.