Ortakçı payı, anlaşmada belirlenen oranın anlaşılan pay tabanına uygulanmasıyla bulunur. Pay tabanı çoğunlukla net satıştır: brüt satıştan komisyon, hal ve nakliye gibi satış kesintileri çıkarılır. Hangi giderlerin paylaşılacağı anlaşmaya bağlıdır ve baştan yazılmalıdır.
Önce anlaşmayı netleştirin
Ortakçılıkta anlaşmazlıkların çoğu, baştan konuşulmamış ayrıntılardan çıkar. Dönem başlamadan şu soruların cevabını yazılı tutun.
- Pay oranı nedir (örneğin yüzde 30)?
- Pay neyin üzerinden hesaplanacak: brüt satış mı, net satış mı?
- Fide, gübre, ilaç gibi giderlerin bir kısmı ortakçıya düşecek mi?
- Avanslar paydan mı düşülecek?
- Dönem ortasında ortakçı değişirse hesap nasıl ayrılacak?
Net satış üzerinden temsili hesap
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Brüt satış | 600.000 |
| Satıştan kesinti (komisyon, hal, nakliye) | −72.000 |
| Net satış (pay tabanı) | 528.000 |
| Ortakçı payı (yüzde 30) | 158.400 |
| Verilen avanslar | −40.000 |
| Dönem sonu ödenecek | 118.400 |
Bu örnekte giderler paylaşılmıyor. Rakamlar yalnız hesap biçimini gösterir; oran ve taban sizin anlaşmanıza göre değişir.
Satışı brüt girin, kesintileri ayrı yazın
Hal faturasında brüt tutar ile kesintiler ayrı görünür. Satışı brüt girip kesintileri ayrı kalem olarak yazarsanız, pay tabanı herkesin görebileceği biçimde açık olur. Net tutarı tek kalem olarak yazmak, hangi kesintinin düşüldüğünü sonradan tartışmaya açık bırakır.
Dönem ortasında değişiklik
Ortakçı dönem ortasında değişirse, her ortakçının payını kendi çalıştığı tarih aralığındaki satışlar üzerinden ayrı hesaplayın. Değişiklik tarihini kayda geçirin; aralıkları birleştirmeyin.
Hukuki konular hakkında
Bu rehber hesap düzenini anlatır; sözleşme hazırlığı veya hukuki görüş değildir. Yazılı anlaşma için hukukçuya veya ziraat odasına danışın.
SeraDefteri’nde nasıl yapılır?
Ortakçı ekranında ortakçıyı, pay oranını ve başlangıç tarihini tanımlarsınız. Satışları Hesaplar’a brüt girip kesintileri “satıştan kesinti” olarak işaretlediğinizde, pay tabanı ve ortakçı payı seçtiğiniz tarih aralığı için kendiliğinden hesaplanır; avanslar düşülür, dönem raporunda ortakçı özeti yer alır.
İçerik hakkında
Kaynak ve kapsam: SeraDefteri'nin üretim, hesap ve yetkili paylaşım iş akışları. Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış ürün kullanım rehberidir; bağımsız uzman incelemesinden geçmemiştir. Örnekler gerçek kullanıcı verisi değildir.