Bombus arısı olan serada ilaçlamadan önce ürünün arılara etkisi ve arıların ne kadar süre seradan uzak tutulması gerektiği kontrol edilir; gerekiyorsa kovan uygulamadan önce kapatılır ve süre dolunca açılır. Süre ilaca göre değişir; etiket, kovan tedarikçisinin yan etki listesi ve ziraat mühendisi esas alınır.
Neden önemli?
Sera domatesinde tozlaşma için kullanılan bombus arıları (Bombus terrestris) birçok bitki koruma ürününden etkilenir. Yanlış zamanda yapılan ilaçlama koloniyi zayıflatabilir veya öldürebilir; bu da tozlaşmayı ve verimi düşürür. Kovanın gereğinden uzun kapalı kalması da tozlaşmayı aksatır.
İlaçlamadan önce neye bakılır?
- Etiket: arılara ilişkin uyarı ve kısıtlamalar.
- Kovan tedarikçisinin yan etki listesi: biyolojik mücadele ve bombus tedarikçileri, ürünlerin arılara etkisini ve arıların seradan ne kadar süre uzak tutulması gerektiğini listeler. Örneğin Biobest yan etki verileri kovanı ilaçlamadan önce kapatmayı, uçuş deliğini sonra açmayı önerir ve kovanın üç günden uzun kapalı kalmasının tozlaşmayı etkileyebileceğini belirtir. Koppert’in yan etki uygulaması da benzer bilgi verir.
- Ziraat mühendisiniz: arıya daha az zararlı seçenek olup olmadığını birlikte değerlendirin.
Türkiye’de serada kovan kapatma süresi için tek bir resmî süre yoktur; süre kullanılan ürüne göre belirlenir (araştırma: 25 Ekim 2026).
Adım adım uygulama günü
Kovan tedarikçinizin kullanım talimatı farklı adım öneriyorsa ona uyun.
- Arılar kovandayken, kovanın kullanım talimatına göre uçuş deliğini kapatın.
- İlaçlamayı yapın ve saatini kaydedin.
- Ürünün arıları uzak tutma süresine göre açılış gününü hesaplayın.
- Açılış günü geldiğinde kovanı açın ve açtığınızı kaydedin.
Açılış günü nasıl hesaplanır?
Açılış zamanı = ilaçlama zamanı + arıları kapalı tutma süresi. Temsili örnek: 14 Ekim saat 17.00’de, arıların 2 gün uzak tutulmasını gerektiren bir ürün uygulandıysa kovan en erken 16 Ekim 17.00’de açılır. Aynı dönemde birden fazla ürün kullanıldıysa en uzun süre esas alınır.
Kayıtta neler olmalı?
Bu kayıt, tozlaşma sorunlarında geriye dönüp nedeni anlamayı sağlar.
- Seradaki kovan sayısı ve koyma tarihi
- İlaçlama tarihi, saati ve ürün
- Arıların kapatıldığı onayı
- Planlanan ve gerçekleşen açılış zamanı
SeraDefteri’nde nasıl yapılır?
Seraya bombus kovanı koyduğunuzu kaydedersiniz. Stokta ilaç ürününe “arıları kapalı tutma (gün)” süresini girersiniz. Kovanlı serada ilaçlama kaydında arıların kapatıldığını onaylamanız istenir; açılabilir zaman hesaplanır ve gün geldiğinde Bugün ekranında açılış onayı çıkar.
İçerik hakkında
Kaynak ve kapsam: metindeki resmî ve tedarikçi kaynakları (kontrol: 25 Ekim 2026) ile SeraDefteri iş akışları. Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; bağımsız ziraat mühendisi incelemesinden geçmemiştir. Seraya özel ilaç önerisi veya reçete değildir; ürün etiketi ve ziraat mühendisiniz esastır. Örnekler temsilidir.